Renkler ve Tasarım

Tasarım ile sanat birbiriyle karıştırılan iki ayrı prensiptir. Sanat özgürdür, kişiden kişiye göre değişir, aynı anda birçok karşılığı olabilir ve soru sorar; tasarımda ise işler daha farklı yürür, sorulan sorulara cevap verme ve belli ihtiyaçları karşılamak niyetiyle yola çıkılır. Bir tasarımcının Tasarım İlkelerine hakim olması elzemdir. Böylelikle gerekli cevapları verme konusunda çok daha etkili bir süreç yürütülebilir.

Bugünkü blog konumuz gündelik hayatımızda sık sık karşılaştığımız ve kolaylıkla yaptığımız renk seçimiyle alakalı “Renk Teorisi”. Ancak düşünülenin aksine tasarımcılar renk seçimi yaparken gözlerine hoş gelen renkleri bir araya getirmekten çok belirli kurallar doğrultusunda daha sistematik bir şekilde hareket eder. Şimdi bu blog’ta bizler de sistematik bir şekilde Renk Teorisi konusunu inceleyeceğiz.

Renk teorisi, hangi renklerin birlikte iyi göründüğünü belirlemek için kullanılan sanat ve bilimin pratik bir birleşimdir. Renk çarkı, 1666’da renk tayfını bir daire üzerinde haritalayan Isaac Newton tarafından icat edilmiştir. Renk Teorisi tasarım oluşturma sürecinde yardımcı olacağından, her sanatçı ve tasarımcının bilimesi ve anlaması gerken bir konsepttir.

Birincil, İkincil ve Üçüncül Renkler & Dijital Ortam

Birincil renkler, ana renkler olarak tanımladığımız iki farklı rengin bir araya gelmesiyle oluşturulamayacak renklerdir. Bunlar kırmızı, sarı ve mavidir.

İkincil renkler, ana renklerin karıştırılmasıyla elde edebildiğimiz renklerdir. Yeşil, mor ve turuncu.

Üçüncül renkler ise birincil ve ikincil renklerin karışımıyla meydana gelen renklerdir.

renkler ve tasarım

Birincil ve ikincil renkleri “gökkuşağının renkleri” olarak da kodlayabilirsiniz. Temel olarak renkleri sınıflandırdık ancak tasarım sürecinde renklerin tonları da devreye giriyor. Bu sebeple şimdi tasarım oluştururken programlarda sık sık karşılaştığımız diğer bir konuya girişeceğiz.Öncelikle tasarım programlarını İngilizce kullanmanızı tavsiye ederek başlayalım. Böylelikle global markalarla veya şirketlerle çalıştığınızda tasarım sürecinizi kolaylıkla karşı tarafa aktarabilirsiniz. Hem kelime öğrenmek hem de dile devamlı olarak maruz kalmak ingilizcenizi geliştirmenizde kesinlikle çok yardımcı olacaktır.

Asıl konumuza dönersek tüm birincil ve ikincil renkler renk tonu, yani Hue’dur. Teknik olarak bir tona siyah eklediğinizde elde ettiğiniz renk ise gölge, Shade’dir. Gölgenin tam tersi olan, yani bir renge beyaz eklediğinizde elde edilen renge ise Ton,Tint denir. Doygunluk, Tone oluşturmak için hem siyah hem de beyaz renk eklenmesidir. Az önce bahsettiğimiz ton ve doygunluk aynı anlama gelir ancak dijital ortamlarda oluşturulan renkler söz konusu ise daha çok doygunluk tercih edilir.

renkler ve tasarım

Renk Çarkıyla Birlikte Kullanılan Renk Şema Kalıpları

1-Tamamlayıcı (Complementary): Renk çarkındaki birbirine zıt iki rengin kullanımıdır.

2-Monokromatik (Monochromatic): Renk çarkındaki herhangi bir rengin 3 farklı değerinin kullanılmasıdır.

3-Benzer(Analogous): Renk çarkındaki üç bitişik rengin kullanılmasıdır.

4-Bölünmüş Tamamlama(Triadic): Renk çarkında eşit aralıklarla sıralanmış 3 rengin kullanımıdır. Kırmızı, mavi ve yeşil.

5-Tetradik(Tetradic): Renk çarkında yine eşit aralıklarla sıralanmış 4 tamamlayıcı rengin kullanılmasıdır.

Tamamlayıcı renk şemasını kullandığınızda, yüksek kontrast ve etkili bir renk kombinasyonu elde edersiniz. Bu renkler birlikte kullanıldığında daha parlak ve akılda kalıcı bir görünüm sağlar. Monokromatik renk şeması ise, kolay ve etkili kullanımıyla tasarımlarınızda ahenkli bir görünüm yakalamanızı sağlar. Benzer renk şemasını kullanacağınız zaman bir dominant renk seçin, geri kalan renkleri ise seçtİğiniz rengi vurgulayacak tonlarını kullanmak mantıklı olacaktır. Bölünmüş Tamamlama renk şeması, tamamlayıcı kadar olmasa da yüksek kontrast elde etmenizi sağlar. Bu şemayı kullandığınızda enerjik renk paletleri elde edersiniz. Tetradik renk şemasını, bir rengi dominant geri kalan renkleri ise vurgulayıcı olarak kullanmak amacıyla kullanabilirsiniz. Ancak dikkatli olmalısınız paletinizdeki renkleri arttırdıkça, dengeyi sağlamak o kadar zor olacaktır.

Tasarım oldukça zorlu ve subjektif süreç olsa da tasarım ilkelerine uygun şekilde oluşturduğunuz tasarımların sorulan sorulara cevap bulmada ne kadar etkili olduğunu farkedeceksiniz. Renkler tasarımlarınızın algılanma şeklini derinden etkiler. Bu sebeple renkler arasındaki ilişkiyi anlamak, uygun dengeyi yakalamak ve bu doğrultuda bir palet yaratmak can alıcı bir noktadır.